Ukraina: Współwinni korupcji? Nielegalne drewno? Mocne zarzuty wobec austriackich firm

pobierz artykuł jako PDF lub Drukuj

Artykuł Gerda Ebnera, Holzkurier

Trzy lata temu organizacja WWF zorganizowała konferencję prasową w Wiedniu. Dotyczyła ona zarzutów wobec Holzindustrie Schweighofer odnośnie nielegalnej wycinki  drewna w Rumunii. W rezultacie naruszenie przepisów rozporządzenia EUTR zgłoszono do Federalnego Urzędu ds. Leśnictwa (BFW) w Austrii. 19 lipca 2018 r. odbyła się kolejna konferencja prasowa w Wiedniu. Tym razem głównym zarzutem był fakt, że europejskie rozporządzenie w sprawie legalności pochodzenia drewna (EUTR), nie jest w stanie zapobiec zakupom potencjalnie nielegalnego drewna na Ukrainie przez   znane austriackie przedsiębiorstwa drzewne. Dodatkowo wobec Holzindustie Schweighofer podnoszono, że nie można wykluczyć, iż drewno nabywane przez tą firmę w Rumunii pochodzi z nielegalnych źródeł.

Przez dwa lata brytyjska organizacja pozarządowa Earthsight badała na Ukrainie lokalne praktyki handlu drewnem. Swój końcowy raport nazywają "Współwinni w korupcji" („Complicit in corruption“). "Z Europy Wschodniej spływają ogromne strumienie nielegalnie ściętego drewna do UE. Znane firmy z Europy Zachodniej mają ręce pełne roboty", podsumowuje Tara Ganesh z Earthsight.

Drewno z podejrzanych źródeł

Zdecydowanie za największego nabywcę drewna na Ukrainie został uznany koncern Egger. Austriackie przedsiębiorstwo ma prawdopodobnie kilku dostawców, którzy są uwikłani w sprawy korupcyjne. Uważa się, że około jedna trzecia ilości zakupionych przez Egger pochodzi z nielegalnych źródeł.

W spontanicznym oświadczeniu, tyrolska firma odpowiada, "że podejmie dalsze kroki, szczególnie w sprawie drewna pochodzącego z Ukrainy. Liczymy również na wsparcie lokalnych władz i instytucji europejskich. Nie możemy jednak ponosić odpowiedzialności za przestępcze działania w państwie, których prawdopodobnie sami jesteśmy ofiarami."

Certyfikat FSC łatwy do zdobycia

Jak na ironię dla WWF jako organizatora wydarzenia: duże ilości drewna z podejrzanych źródeł są opatrzone certyfikatem FSC - który WWF mocno promuje. Według Ganesh na Ukrainie certyfikat ten jest bardzo łatwy do zdobycia, jego zdobycie jest wręcz "dziecinnie proste".

Mimo tego Johannes Zahnen z WWF Niemcy, widzi certyfikację FSC jako środek na zmniejszenie ryzyka zakupu drewna z nielegalnych źródeł. "Członkowie WWF dostrzegają również słabe strony FSC. Organizacja FSC pracuje nad tym, aby opanować sytuację i wypełnić istniejące luki.", zapewnił Zahnen.

Tajna akcja na Ukrainie

Według Ganesh, przedstawiciel firmy Swiss-Krono podczas tajnej akcji zorganizowanej przez Earthsight wyraził gotowość do kupna nielegalnego drewna. Ponadto zaprosił podobno tajnego agenta do odwiedzenia fabryki.

Ganesh nazwała firmę Holzindustrie Schweighofer największym importerem ukraińskiego drewna do 2016 r. Firma ta ma mieć bezpośrednie kontakty z Viktorem Sivetsem, byłym szefem Państwowej Agencji ds. Zasobów Leśnych Ukrainy. Jako tenisowy partner byłego ukraińskiego prezydenta Wiktora Janukowycza miał on łatwy dostęp do najwyższych kręgów rządowych.

Według Earthsight, Sivets, który sprawował urząd od 2011 do 2014 roku, był głównym architektem systemu korupcji na wysokim szczeblu, dzięki któremu on i jego rodzina zgromadzili ponad 32 miliony euro. Sivets uciekł z Ukrainy i do niedawna był poszukiwany przez Interpol.

Zarzut nielegalnych płatności

Schweighofer podczas kadencji Sivetsa był zdecydowanie największym nabywcą ukraińskiego drewna okrągłego. Uniles s.r.o., słowacka spółka córka grupy Schweighofer, jest odnotowana przez prokuraturę i w dokumentach Earthsight, jako jedna z czterech firm, od których Sivets w okresie od lutego 2011 r. do lutego 2014 r. otrzymał nielegalne płatności w wysokości około 13,6 mln euro.

Według danych Earthsight, obecny prezydent Ukrainy już poprosił UE o pomoc w zwalczaniu nielegalnego pozyskiwania drewna. Domaga się on twardszego postępowania wobec firm, które kupują nielegalne drewno.

Problem kupna od osób trzecich

David Gehl, przedstawiciel Enviromental Investigation Agency (EIA), wysunął zarzut, że firma Holzindustrie Schweighofer odbierała drewno z parków narodowych w Rumunii. Według niego: „Około połowa dostaw do zakładów Schweighofer pochodzi z zakupu od osób trzecich” . Dlatego też firma nie może wiedzieć, skąd dokładnie pochodzi drewno. Chociaż Gehl przyznał, że w Rumunii wycinka drzew w parkach narodowych jest często legalna - to zna udokumentowane przypadki nadużyć oraz niezgodnego z prawem korzystania z takich zasobów.

„Każdy z naszych dostawców musi udokumentować wszystkie źródła pozyskiwania drewna, w tym przedstawić licencję”- odpowiada na postawione zarzuty Holzindustrie Schweighofer. "Zatrudniamy 50 osób, które są szczególnie zaangażowane w zabezpieczanie łańcucha dostaw. Kluczowymi elementami są: wizyty na miejscu u dostawców oraz w miejscach zbiórki drewna w lesie, intensywna kontrola certyfikatów zrównoważonego rozwoju i profili dostawców oraz kontrola kompetencji administracji leśnej”- wyjaśnia rzecznik firmy. „Jeśli nasi eksperci ds. bezpieczeństwa stwierdzą, że na placu zbiórki drewna handluje się drewnem z parków narodowych, co jest całkowicie legalne w niektórych obszarach parków narodowych, to nie przyjmujemy dostaw z tego konkretnego punktu.”

Według EIA, dostawy drewna do Holzindustrie Schweighofer z Rumunii zmniejszyły się do 1,2 mln mp/rok. Powoduje to rosnącą zależność od innych krajów, takich jak Ukraina, Białoruś i Słowacja. „Przy imporcie z tych krajów nikt nie jest w stanie udowodnić do końca, co jest legalne a co nie,” stwierdził Gehl.

Monitoring GPS tylko dla 20%?

Agencja EIA docenia opracowanie przez firmę Holzindustrie Schweighofer systemu monitorowania dostaw drewna przy pomocy GPS. System może rejestrować jednak tylko 20% całości zapotrzebowania na drewno. Rachunek EIA jest prosty: importowane jest 60%, spośród pozostałych 40% połowa pochodzi od osób trzecich.

Zapytany o Ukrainę, Holzindustrie Schweighofer podkreśla, że "wszystkie dziesięć kontroli EUTR, które firma musiała przeprowadzić na Ukrainie od 2015 roku, zostało pomyślnie zakończonych".

Zahnen narzeka, że osiem lat po uchwaleniu i pięć lat po wejściu w życie rozporządzenia EUTR, jego wdrożenie przebiega nadal bardzo powoli. Postrzega on Austrię jako głównego odpowiedzialnego za sytuację w Europie Wschodniej. "Jak to możliwe, że drewno wysokiego ryzyka trafia do UE przez Ukrainę, Rumunię i firmy austriackie? Kontrole w Austrii to za mało”, mówi. "Organizacje pozarządowe widzą te wykroczenia - a władze nie?"

Niedociągnięcia we wdrażaniu EUTR

WWF Austria złoży skargę do BFW. "Powinno to spowodować, że austriackie firmy będą trzymać się z daleka od źródeł, które nie są w 100% bezpieczne", wyjaśnia Andrea Johanides, WWF Austria. "Austria musi wykorzystać prezydenturę UE, aby ostatecznie wdrożyć EUTR."

Zahnen i Johanides musieli jednak potwierdzić, że nie ma dowodów przeciwko wymienionym firmom jakoby świadomie importowały one nielegalne drewno. Obaj wskazali na "poważne poszlaki". Teraz do zadań BFW będzie należało zbadanie całej sytuacji.


Cały raport organizacji Earthsight dostępny jest TUTAJ!


Źródło: Holzkurier, Earthsight

Strona 1 z 1

Polecane oferty:

PRASA DO FORNIROWANIA KALMAG - 3 WSADY - NA OLEJ
PRASA DO FORNIROWANIA KALMAG - 3 WSADY - NA OLEJ
OKLEINIARKA BRANDT 1420
OKLEINIARKA BRANDT 1420
 Kupię Deskę I Gat. o wymiarach 1300x80x18, ładunki pełnosamochodowe.
Kupię Deskę I Gat. o wymiarach 1300x80x18, ładunki pełnosamochodowe.